Naar het overzicht

Innovatie?

Is er innovatie in de financiële wereld of wordt alleen de verpakking vernieuwd? Fintech en slimme indexen laten zien dat je ook zonder een compleet nieuw model kunt innoveren.

Laatst zat ik in de jury van een pitch voor startups die nieuw kapitaal wilden ophalen. Veel ‘fintech’, waaronder een startende vermogensbeheerder en een nieuwe verzekeraar. Er was geen sprake van compleet nieuwe modellen, wel van slim technologiegebruik om de drempel van een moeilijk toegankelijke markt te verlagen. In mijn beleving geen echte innovatie, maar prettige disruptie. Leuke winstmarges en interessante businessmodellen. In beide gevallen nog zonder veel extra toezicht, maar daarover een andere keer meer.

Ik wil het nu hebben over innovatie in de financiële wereld. Is die er? Ik sprak hierover met een collega en de discussie kwam al snel op factorbeleggen. Laten we de academische literatuur er eens op naslaan. In den beginne hadden we een CAPM-model waarbij de bèta van het aandeel bepalend is voor het risico en verwachte rendement. Toen ik studeerde, was de beleggingstheorie vrij overzichtelijk. Twee extra factoren waren breed geaccepteerd. Ook kleine bedrijven en goedkope bedrijven bleken als factor binnen aandelen het rendement te verklaren. Gedurende de jaren negentig kwam daar het momentum-effect bij: the trend is your friend.

Sindsdien hebben de academische en financiële wereld niet stilgestaan. In een recent artikel bespreekt Campbell Harvey ruim 300 verschillende factoren die inmiddels getoetst zijn en allemaal tot betere beleggingsresultaten zouden leiden. Het voert te ver om hier diep op in te gaan, maar laat ik zeggen dat de statistische relevantie van een positief resultaat met enige scepsis moet worden bezien en een theoretische onderbouwing kan ontbreken. Een van mijn eerste lessen op de universiteit was dat alles bewezen kan worden. Data zijn gewillig in de handen van een quant met snelle computer.

Voor academici is het van minder belang, maar voor praktijkmensen is het cruciaal of een strategie te implementeren is. Daar zit de innovatie. Jaren geleden betoogde ik al dat de opkomst van indexfondsen geweldig was. Het verlaagde kosten voor particuliere beleggers en stelde institutionele beleggers in staat om op goedkope wijze exposure te krijgen naar een marktindex. Met de opkomst van de ‘slimme index’ kan er nu nog beter gestuurd worden op de factoren die op lange termijn rendement genereren. Het uit elkaar trekken van de onderliggende factoren maakt ook een serieuze evaluatie van vermogensbeheerders mogelijk. Doet de desbetreffende portfolio manager wat hij zegt? Is hij echt beter dan de marktindex? Heeft hij een positieve ‘alpha’? Of heeft hij simpelweg meer exposure naar kleine of ondergewaardeerde bedrijven? Blijft er nog ‘alpha’ over als we daarvoor corrigeren?

Is dat innovatie? Ik weet het niet. Veel van de genoemde factoren zijn nu goedkoop als product te verkrijgen. In hun meest pure vorm of in combinatie, als ‘slimme index’. Ik heb mijn bedenkingen over een aantal producten, omdat niet over alle 300 factoren consensus bestaat. Maar het goedkoop aanbieden van factoren waarover wel consensus bestaat, is wel degelijk innovatief. Geen compleet nieuw model, wel slim technologiegebruik dat een markt toegankelijk maakt. Een prettige disruptie.

De auteur

Roelof Salomons

Aanmelden

Laat je e-mailadres achter en ontvang de nieuwste editie als eerste in je mailbox