Naar het overzicht

Zombies

Door de lage beleidsrente is het verschil tussen gezonde bedrijven en zogeheten zombies nauwelijks nog te zien. Deze blinde vlek leidt tot misallocatie van kapitaal. Tijd om te stoppen met ‘gratis geld’.

Hoewel Halloween allang voorbij is, zijn de zombies toch nog onder ons. Eind 2017, tijdens ons jaarlijkse Kempen Outlook seminar, noemde ik ze al in een verhaal over de oplopende schulden in het bedrijfsleven. Die schulden kunnen namelijk een probleem worden als ze te gemakkelijk gefinancierd worden en de rentes vervolgens gaan oplopen.

Vorige week was er een interessante presentatie van Claudio Borio. Hij is hoofdeconoom bij de BIS, de centrale bank der centrale banken. In ‘A blind spot in today’s macroeconomics?’ legt hij een verband tussen lage productiviteitsgroei, ‘gratis geld’ en het gegeven dat zelfs minder kredietwaardige bedrijven in staat zijn gebleken om zich te blijven financieren. En dat is slecht nieuws voor toekomstige groei.

Als rentes te lang te laag blijven, ontstaan er zombies: bedrijven die alleen nog bestaan bij de gratie van ‘gratis geld’. Dit zijn bedrijven die minstens tien jaar oud zijn, maar die onvoldoende winst (EBIT) maken om de rentelasten te dragen. En vaak hebben deze bedrijven binnen hun sector een lage verwachte winstgroei (zo worden snelle groeiers uitgesloten).

Op basis van 32.000 bedrijven in 14 landen komt Borio tot een aantal opmerkelijke conclusies. Sinds 1980 groeit het percentage zombies: van 0% naar 10%. Zombies blijven ook langer zombies: voorheen was de kans 40%, deze is nu 65%. Maar waarom overleven ze? Zoals het een goed academicus betaamt, is Borio voorzichtig met al te sterke conclusies. Hij wijst op het feit dat er sinds het begin van dit millennium minder druk is op het reduceren van schulden.

Voor het jaar 2000 zag je een duidelijk verschil in gedrag tussen zombies en gezonde bedrijven. Zombies hadden hogere rentelasten en bouwden niet alleen hun schulden af, ze schoonden ook hun balans op en sneden in investeringen. Inmiddels zijn er nauwelijks nog verschillen. Het gevolg: misallocatie van kapitaal.

Lage rentes veroorzaken perverse prikkels. Zoals elektronen raar doen bij het absolute vriespunt, gaan beleggers rare dingen doen als rente 0% is. Borio suggereert dat het bestaan van zombies een-op-een gerelateerd is aan de lage beleidsrente. Zo laat hij zien dat ook macro-economen blinde vlekken hebben. Economieën en markten werken alleen goed als er af en toe wordt opgeschoond.

Het is tijd om te stoppen met gratis geld. 

De auteur

Roelof Salomons

Aanmelden

Laat uw e-mailadres achter en wij sturen u de laatste updates.