Naar het overzicht

Monetair schisma

19 september 2019

Deze column gaat niet over de strijd die Donald Trump voert om zijn centrale bank te bewegen om de rente te verlagen. Hij gaat over de Europese Centrale Bank, waar het intern ‘bal’ is. 

Vorige week ging de ECB opnieuw ‘all in’. Depositorentes gaan verder negatief en het opkoopprogramma van obligaties wordt in november – binnen een jaar na het einde van QE - weer opgestart. Ik verwacht op korte termijn geen verandering van het monetaire beleid; de ECB gaat ‘zo lang als nodig is opkopen’ totdat de inflatie doet wat zij moet doen. En dat is stijgen naar rond de 2%.

Opnieuw dus gratis geld in de eurozone. Beleggers zijn blij met het nieuwe stimuleringsprogramma van de Europese Centrale Bank. Economen zijn in mineur. In mij overheerst de econoom. Hij heeft zijn bedenkingen. En ik ben niet de enige.

In de burelen van de ECB was de beslissing geen uitgemaakte zaak. Een ongekend aantal bestuursleden was tegen het besluit om de opkoop van schuld te hervatten. De tegenstemmers waren afkomstig uit de grote economieën: Duitsland, Nederland en Frankrijk. Eén centrale bankier was zo faliekant tegen dat hij een dag na het rentebesluit een persbericht liet uitgaan, waarin hij uithaalde naar de ECB-maatregelen. Je kunt Klaas Knot wel uit Groningen halen, maar de eigenzinnige Groninger niet uit Klaas.

Kritiek van Knot
Het belangrijkste kritiekpunt van Knot is dat het economisch niet voldoende slecht gaat met Europa om het kopen van obligaties weer van stal te halen. Daarnaast vindt hij dat er gegronde redenen zijn om de effectiviteit van het monetaire beleid in twijfel te trekken. Die laatste zorg deel ik. Dit rentebesluit stimuleert de groei niet. Ik zou eerder het tegengestelde beweren. Het werkt eerder averechts doordat er waarschijnlijk meer dan minder gespaard zal worden. 

Moest de ECB dan niets doen? Dat was helaas niet meer mogelijk. Niet nadat Draghi en consorten eerst tegen de financiële markt zeggen dat zij een bazooka gaan inzetten. Als medebestuurslid word je dan voor het blok gezet. Zo lees ik die brief van Knot. Ik zou ook pissig zijn.

Het feit blijft staan dat de inflatiedoelstelling buiten bereik is. De frustratie daarover druipt in Frankfurt van de gezichten af. De ECB koopt behalve obligaties met de nieuwe maatregelen vooral tijd. Het is echter tijd die niet benut zal worden voor hervormingen of extra overheidsbestedingen. Die knuppel gooi ik maar alvast even in het hoenderhok. 

Ik maak me geen enkele illusie. De lage rente haalt de noodzaak tot hervormen weg en landen met overschotten sparen zich nog altijd suf. Ik zie maar een beperkte wil bij overheden om de beschikbare financiële ruimte in te zetten. Tot die tijd houden we een lage rente. Zo werkt vraag en aanbod. Maar dat hoef ik u niet uit te leggen. 

De auteur

Roelof Salomons

Aanmelden

Laat je e-mailadres achter en ontvang de nieuwste editie als eerste in je mailbox

News & Knowledge