Naar het overzicht

Kempen Orange Fund 30 jaar Succes in de Hollandse klei

03 december 2020

Michiel van Dijk rekent het voor: ‘Beleggen in Nederlandse kleine en middelgrote bedrijven kan heel veel aandeelhouderswaarde creëren. Had je bij de start van het Orange Fund als belegger 1000 euro ingelegd, dan was dat nu (eind oktober 2020, red.) 21.000 euro geweest. Vergelijk dat met het volgen van de S&P500 index; dan was die 1000 maar 12.000 euro geworden.’ Hier spreekt een actieve belegger. 

Als hij terugkijkt op de afgelopen vijf jaar komt het als eerste naar boven: ‘Het meeste impact had voor ons natuurlijk het overlijden van Joop Witteveen. Hij was echt mister Orange Fund. In augustus 2018 viel hij plotseling weg.  Joop was heel goed in het overdragen van zijn passie voor beleggen in Nederlandse aandelen. We hadden net plannen gemaakt voor het fonds, onder meer om een bredere institutionele doelgroep aan te spreken.’

Voor een team dat zo hecht is, heeft zo’n gemis gevolgen. Daarnaast waren er praktische consequenties: de gouden Morningstar rating, vol trots ontvangen, ging met het verlies van Joop Witteveen naar zilver. Hard, maar dat is hoe het proces werkt. Van Dijk: ‘We hebben nog steeds de hoogste kwalitatieve rating als team dat belegt in Nederlandse aandelen en dat is wat Joop heeft nagelaten. Hij heeft altijd gebouwd aan het team, het was geen one man show. Inmiddels hebben ook nieuwe en buitenlandse institutionele klanten mogen verwelkomen. Daar zijn we trots op. Joop ging veel te vroeg, maar hij heeft gezorgd voor de continuïteit.’ 

Sander van Oort vult aan: ‘Wat in het team opvalt is we onze eigen bedrijven volgen, maar dat er altijd een back-up is en iemand die meekijkt. Beslissingen zijn teambeslissingen; gaan we mee in de IPO?, bouwen we ons aandeel af?, enzovoort. We zijn nu met vier: naast mijzelf en Michiel ook Erwin Dut en Ingmar Schaefer. Voor het ESG-deel participeert Hanna Waltsgott.’

Betrokken bij bedrijven
Ten Cate sprong eruit als het gaat over de opvallendste beleggingen in het fonds de afgelopen vijf jaar. Joop Witteveen ging daar, volledig in lijn met de Kempen filosofie van lange termijn betrokken aandeelhouderschap, in de slag met het management en commissarissen. Van Dijk: ‘De CEO had wel focus op de lange termijn, maar liet waarschijnlijk kansen lopen op de korte termijn. Hij werd daar op gewezen door aandeelhouders en uiteindelijk zag een private equity partij die kansen wel. Zij hebben tegen een hele lage prijs die aandelen van de markt gehaald. Kempen is in verweer gekomen, maar dat mocht uiteindelijk niet baten. Er zijn nu enkele divisies verkocht en aan die deals zie je dat de prijs destijds echt veel te laag was. Slecht voor de aandeelhouders.’ 

In positieve zin zijn de fondsbeheerders tevreden over recente beleggingen in spin-offs van grote bedrijven, bijvoorbeeld Euronext en Signify. Van Dijk: ‘Bij die twee casussen zie je echt de kracht van small-caps naar voren komen. Er kwam na het afsplitsen weer ondernemerschap, het management heeft direct impact op de activiteiten en de resultaten. Ineens wordt er dan veel meer waarde gecreëerd, daar hebben we als fonds veel plezier van gehad. Groot is niet altijd beter.’

Langs op de fiets 
De kracht van het Orange Fund is altijd de persoonlijke benadering geweest, er zijn goede contacten met de bedrijven, met raden van commissarissen. Van Dijk: ‘Soms zijn we langer betrokken dan de leiding zelf. Zoals bij Ordina, wat ik zelf al volg sinds Ronald Kasteel daar nog aan het roer stond. Ga maar na, Sander van Oort heeft twintig jaar ervaring, Erwin Dut ook, ik twaalf en Ingmar Schaefer veertien. We draaien al even mee.’

De combinatie van spreadsheets bestuderen en zelf op bezoek gaan bij bedrijven is wat het aantrekkelijk maakt voor het team, zelfs nu, in coronatijd. Van Dijk: ‘Ik woon in de regio Rotterdam en ik stapte gewoon op de fiets om op bezoek te gaan bij bedrijven, toen het weer mocht.’ Van Oort: ‘Daar draait het om, de contacten, de conversaties met bedrijven en hun concurrenten. Hoe zit het speelveld in elkaar, wat is het grote plaatje? Dat is voor mij smullen, hoe opereert zo’n bedrijf in het geheel? Je krijgt een radar, soms denk je; eerst zien dan geloven. Zo is de aanlooptijd voor nieuwe producten en diensten vaak langer dan gedacht.’ Het team is langetermijn aandeelhouder, dus er is over het algemeen geen haast. Liever dat een bedrijf zijn propositie waarmaakt dan korte termijn commercieel succes boekt.

Focus op Nederland
De focus op Nederland betekent niet dat het team buitenlands nieuws kan negeren. De bedrijven in hun portefeuille halen maar twintig procent van de omzet uit ons land. Van Dijk: ‘We zijn onderdeel van een groter, global small-cap team, dus daar helpen we elkaar. Onze bedrijven zijn vaak marktleider op de thuismarkt, maar vaak ook wereldwijd de beste in hun niche. Nederland is klein, dus als je groeit, zit je al snel in het buitenland. Dat maakt Nederlandse uniek vergeleken met het Duitse en Franse bedrijfsleven, die vaak genoeg hebben aan hun thuismarkt.’

Als je kijkt naar welk type beleggers het Orange Fund aantrekt, hebben de fondsbeheerder de indruk dat het relatief vaak ondernemers zijn en mensen die gewoon graag dicht bij huis beleggen. In bedrijven die ze kennen en van dichtbij kunnen volgen. Van Dijk: ‘Het zijn beleggers die impact willen hebben en niet in private equity stappen, maar liever in een lokaal fonds.’

Hoger tempo
Kempen heeft bij al haar fondsen een geïntegreerde ESG-benadering, wat betekent dat zaken als environment (milieu), social (maatschappij) en governance (goed bestuur) altijd meewegen bij het nemen van een beleggingsbeslissing. Wat zien de fondsbeheerders van het Orange Fund als grootste uitdaging voor Nederland en de bedrijven waar ze in beleggen op dit gebied? 

Van Dijk: ‘We lopen als land schromelijk achter qua energietransitie. Over de bedrijven maak ik me wat minder zorgen. Die hebben hun zaken veelal op orde, maar de snelheid waarmee de financiële markten willen, kunnen zij dat wel volgen? Kan de hele keten het tempo aan? Dat is van belang voor het draagvlak.’ Van Oort: ‘Nederlandse ondernemingen voldoen goed aan de wettelijke eisen en richtlijnen, zeker vergeleken met Italiaanse of Spaanse bedrijven. Vooral qua disclosure en transparantie richting aandeelhouders.’ Van Dijk: ‘Daarentegen zijn we over de governance niet altijd te spreken, zoals het voorbeeld van Ten Cate aangeeft. Commissarissen mogen er soms strakker inzitten, zij zijn er ook voor het toezicht namens de aandeelhouders op het functioneren van het bestuur.’ 

Toekomstplannen
Van Oort is tevreden met het aantal nieuwe bedrijven dat toch de gang naar de beurs maakt en ziet genoeg kansen voor de komende jaren. ‘Het aanbod verschraalt niet, ook al wordt private equity steeds actiever. Geld is natuurlijk nog gratis. De lage rente is de smeerolie van de economie. Al is de uitdaging is hoe je dat weer terug gaat draaien.’ Van Dijk: ‘Tegelijk maken we ons daar niet echt zorgen over, omdat we beleggen in degelijke bedrijven. Ze hebben er eerder voordeel van een stijgende rente omdat er dan concurrenten wegvallen. Wat ik zorgwekkend vind is het gebrek aan aandacht van pensioenfondsen en verzekeraars voor het Nederlandse bedrijfsleven. En door regelgeving, vooral Mifid II, is veel research verloren gegaan. Kleinere bedrijven worden niet meer gevolgd, Dat geeft kansen, maar tegelijk verschraalt de onderkant van de aandelenmarkt door een gebrek aan liquiditeit. Er wordt nu gewerkt aan een andere regeling voor bedrijven onder een miljard, maar de schade is feitelijk al aangericht.’

Een fonds dat al dertig jaar bestaat is, zeker in Nederland, bijzonder. Wat zien zij zelf als het belangrijkste kenmerk? Van Dijk: ‘Belangrijk bij het Orange Fund is de lange termijn. Wij zijn langetermijnbeleggers, maar het is ook voor klanten belangrijk om langetermijn te zijn. Het is veel belangrijker hoe lang je belegt, dan of je op een bepaald tijdstip wel of niet bent ingestapt. Je moet durven kiezen en blijven. Small-caps voegen dan echt waarde toe. Van Oort: ‘Ik vind het mooi dat je, ondanks alle intelligence in de markt, alle handelssystemen en het zoeken naar mispricings, als fonds langetermijn outperformance kan realiseren door gewoon goed je huiswerk te doen. Iets doorgronden, je mening vormen. Dat werkt. Naast alle techniek, die we zeker niet links laten liggen, is het fingerspitzengefühl. Praten met managementteams, niet achter dat bureau blijven zitten, maar eropuit met je voeten in de klei.’ 

 

Aanmelden

Laat uw e-mailadres achter en wij sturen u de laatste updates.

Disclaimer

 Dit artikel is opgesteld door de fondsmanagers van het Kempen Orange Fund (‘het Fonds’), beheerd door Kempen Capital Management N.V. (‘Kempen’). Het Fonds houdt op dit moment aandelen in Amsterdam Commodities, Arcadis, ASR Nederland, BE Semiconductor Industries, Corbion, Euronext, IMCD, Kendrion, Ordina, SBM Offshore, Signify en TKH Group. Als beheerder van beleggingsfondsen (‘asset manager’) kan Kempen posities opbouwen in financiële instrumenten uitgegeven door de in dit artikel genoemde vennootschap en ze kan op elk door haar geschikt geacht tijdstip aan- en verkooptransacties uitvoeren.  

Dit document wordt u slechts ter informatie aangeboden en biedt onvoldoende informatie om een beleggingsbeslissing te kunnen nemen. Dit document bevat geen beleggingsadvies, geen beleggingsaanbeveling, geen research, noch een uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument, en mag dan ook niet als zodanig geïnterpreteerd worden. 

De hierin opgenomen visie is onze visie per de datum van dit document en deze kan, zonder voorafgaande mededeling, onderhevig zijn aan wijzigingen. KCM heeft geen verplichting om de inhoud van dit document actueel te houden. Dit document is gebaseerd op informatie die wij betrouwbaar achten maar KCM geeft geen garantie noch is zij aansprakelijk voor de juistheid van de hierin opgenomen gegevens. Dit document is onafhankelijk van de hierin genoemde vennootschap opgesteld.

News & Knowledge