Naar het overzicht

Kempen's Kijk: Na de economische besmetting

01 mei 2020

 

Na de economische besmettinga

Mark Rutte, Emmanuel Macron, Angela Merkel, Giuseppe Conte,… Regelmatig vechten ze een onderling robbertje uit over de rol van Europa in de economische herlancering. Vooral dan over de financiering. Niet iedereen vult daarbij het concept ‘gemeenschappelijk Europa’ even gemeenschappelijk in.

Maar één vaststelling hebben ze in ieder geval wél gemeen: hun nationale populariteit schoot als een raket de hoogte in de laatste tijd. Vaak met tientallen procentpunten. In moeilijke en onzekere tijden zoekt de Europese burger blijkbaar houvast bij zijn leiders. 

Nu, dit fenomeen is niet uitzonderlijk in ‘oorlogstijd’. Hoewel ik schroom om deze terminologie boven te halen. Maar vooruit dan maar. Om de idee te schetsen.
 

Begrotingsbeleid
Ondertussen halen vernoemde beleidsmakers alles uit de kast om met een ruim begrotingsbeleid de economische impact van het nieuwe coronavirus te counteren. Na de centraal bankiers vanaf 2012, is het nu aan hen om hun ‘whatever-it-takes’-moment te nemen. In de eurozone is de 3%-norm naar een donker hoekje op zolder verbannen. De nucleaire vuurkracht van de ECB verhindert dat financiële markten dit afstraffen. Uitzonderlijke situaties vragen nu eenmaal om uitzonderlijke maatregelen.

Vraag is echter wat dit alles voor de iets langere termijn zou kunnen betekenen. Gaat het bijvoorbeeld politiek haalbaar zijn om op enig moment terug te schakelen naar een meer bezuinigings gerichte modus? Naar een modus van toch wat ‘schulden terugbetalen’ in plaats van ‘schulden aangaan’? Zoals dat gebeurde na de eurocrisis?

Grote kans dat dit een moeilijke gaat worden. Voor een stuk misschien uit politiek opportunisme. Een politicus die populair is, wil dat doorgaans blijven. 

De factor arbeid

Daarnaast is er de al langer klinkende, misnoegde stem van ‘maatschappelijke beroepen’. Die staan vandaag volop in de schijnwerpers. Wellicht vindt hun stem blijvend gehoor. Of ruimer: de stem van de factor arbeid. Sowieso broeide er al een maatschappelijk klimaat waarin de factor arbeid zijn sedert jaren verloren terrein op de factor kapitaal probeerde terug te winnen. Een fenomeen als de ‘gele hesjes’ was daarvan een anekdotische illustratie.

De staat
Een andere vraag is of de rol van de staat terug is van weggeweest? In de jaren 80 begonnen Ronald Reagan en  Margaret Thatcher vakkundig de poten onder die rol los te schroeven. De vrije markt mocht niks in de weg worden gelegd. Die vrije markt ging z’n spullen echter halen in de verste uithoeken van de wereld. Tot in China toe. Koelkasten en gadgets, maar ook cruciale producten zoals medicijnen. Reële kans dat overheden deze bedrijfseconomische logica zullen inperken omwille van het ‘hogere belang’. In allerlei sectoren. Ook ondernemingen zélf zullen wellicht de kwetsbaarheid en veerkracht van hun internationale aanvoerketens nog eens kritisch tegen het licht houden.  

Hoe dan ook, binnen ons huis denken we graag in scenario’s. Eén daarvan is dat van deglobalise-ring en een prominentere aanwezigheid van de overheid. Of we inderdaad definitief die weg op gaan, hangt onder meer af van toekomstige (politieke) keuzes. Maar het nieuwe coronavirus lijkt een aantal trends uit dit scenario in ieder geval te versnellen.

De auteur

Luc Aben

Aanmelden

Laat je e-mailadres achter en ontvang de nieuwste editie als eerste in je mailbox

News & Knowledge