Naar het overzicht

Lessen uit het verleden bieden een professioneler toekomst

14 januari 2020

‘De consolidatie in het pensioenlandschap is onze vriend en vijand. Een vriend omdat de Nederlandsche Bank er bij pensioenfondsen op aandringt dat ze elk hun eigen beleid opstellen en hun organisatie professionaliseren. Daar staan wij helemaal achter en daar helpen we hen graag bij. Maar ze is ook een vijand, omdat dit voor steeds minder pensioenfondsen geldt’, zo begint Wilse Graveland, directeur fiduciair management institutioneel, zijn verhaal. Hoe is het werk van fiduciair managers in de afgelopen jaren veranderd?

 

We zien nu op hoofdlijnen drie klantgroepen. In de eerste plaats de consoliderende pensioenfondsen: door hun toenemende omvang is er meer budget en daardoor meer ruimte om te professionaliseren. Met als gevolg dat de eisen enorm toenemen, ook de eisen die pensioenfondsen aan de fiduciair stellen. De tweede groep wordt gevormd door pensioenfondsen die overwegen aan te sluiten bij een APF (algemeen pensioenfonds, red.), vooral bestaand uit pensioenfondsen met ongeveer een miljard aan belegd vermogen en minder. Hoewel ik in het APF geloof als belangrijk vehikel voor de toekomst, zijn er nog wel weeffouten. Bijvoorbeeld ten aanzien van het uitvoeren van een hybride regeling. Want het overstappen vanuit een premieregeling naar een uitkeringsregeling in een andere kring bij pensionering is niet voor iedereen mogelijk en erg complex. Daarnaast zijn APF’en nu nog te klein om dat binnen één en dezelfde kring te kunnen organiseren. Tot slot zijn er nog pensioenfondsen die zelfstandig doorgaan. Zij realiseren zich in toenemende mate dat ze als consequentie van die zelfstandigheid een partij nodig hebben die hen bij verschillende werkzaamheden adviseert. Ze kunnen onmogelijk alles zelf doen of het wiel opnieuw uitvinden.’ 

Waar staat een pensioenfonds voor?
De drie groepen pensioenfondsen hebben één belangrijke opdracht met elkaar gemeen, zegt Wilse: ‘Elk pensioenfonds wordt gedwongen na te denken over zijn eigen identiteit; waarmee associëren deelnemers hun pensioenfonds en welke regelingen willen ze aanbieden? Het is van belang dat pensioenfondsen zelf nadenken over waar ze voor staan en dat vastleggen in hun beleid. De fiduciair manager had voorheen veel discretie. We ontzorgden onze klanten eigenlijk té veel en te weinig werd vastgelegd en onderbouwd. Nu kan een fiduciair manager nog steeds de hele dienstenketen op zich nemen, maar onze rol is verschoven van keuzes maken naar keuzes voorleggen aan het bestuur. De besturen zitten zelf aan het roer.’

Van beheer naar advies
Vermogensbeheerder hebben het niet altijd bij het rechte eind. Voorbeelden zijn teleurstellende resultaten van actieve managers, het gebruik van eigen beleggingsproducten en het aanzienlijk verhogen van de complexiteit. Een van de gevolgen is dat in alle fasen van de dienstverlening het adagium ‘van beheer naar advies’ geldt. Wilse: ‘Pensioenfondsen worden nu gedwongen zelf de werking van het managerselectieproces, het liquiditeitsbeleid en het derivatenbeleid uit te werken en na te denken over het ESG-beleid en het evaluatieproces. Wij worden in toenemende mate gevraagd beleid te schrijven of te reviewen. Het is aan het fonds zelf om te laten zien voor welk beleid ze staan. Deze veranderingen hebben ook consequenties voor ALM-adviseurs. Die voeren nu veel vaker een analyse uit dan vroeger, omdat meer input vanuit het pensioenfonds zelf moet komen. Dat is n eerste instantie meer werk, anderzijds wordt de besluitvorming hier aanzienlijk door verbeterd!’

Managerselectie op basis van de uitgangspunten van het pensioenfonds
In de praktijk betekent dit dat een fiduciair alle mogelijkheden ter besluit voorlegt aan de klant. Wilse: ‘Voor de managerinvulling per beleggingscategorie brengen we altijd minimaal twee opties ter sprake, die we van tevoren toetsen op basis van de beleidsuitgangspunten van de klant. Dus in die opties zit de smaak van het bestuur al verwerkt. Door de regels vanuit MiFID II zijn we nu verplicht de hele selectietrechter te tonen, inclusief alle afgevallen opties. We zien twee grote veranderingen bij de invulling van portefeuilles: een breder pakket aan illiquide beleggingen. En voor liquide beleggingen is een verantwoord ‘passief, tenzij-beleid’ vaak het vertrekpunt. Deze laatste keuze heeft ook een nadelige kant. Doordat alles geïnstitutionaliseerd wordt en binnen benchmarks ook keuzes worden gemaakt, neemt de volatiliteit extreem toe. Áls het een keer misgaat, gaat het meteen hard mis. Veel fondsen kiezen ervoor benchmarks te volgen, waardoor grote sommen geld op dezelfde plek terechtkomen. Dat is het gevolg van dit model: detailbeslissingen zorgen voor extra ‘governance’ of hoge kosten door actief beheer. Gelukkig wordt er veel kritischer naar benchmarks gekeken en worden randverschijnselen aangepakt.’

De toegevoegde waarde van fiduciair management
‘De toegevoegde waarde, die bepalen onze klanten’, zegt Wilse. ‘Met het model dat wij hanteren sturen we met name op innovatie. Veel pensioenfondsen stellen goede vragen. Wij proberen de nieuwe inzichten over het pensioenstelsel, duurzaamheid, beleggingscategorieën en implementatie bespreekbaar te maken bij onze klanten. We willen onze toegevoegde waarde tonen. Dit doet Kempen aan de hand van een jaarlijkse dienstverleningsrapportage. We doen in de eerste plaats een zelfevaluatie, maar hebben ook een uitgebreid gesprek met het fonds over de behaalde impact, innovatie, kosten en het beleggingsrendement.’ 

De toegenomen professionaliteit en de toekomst 
De nieuwe professionaliteit bij pensioenfondsen is tevens een inspiratiebron voor andere sectoren. Kempen bedient uiteenlopende middelgrote en grote pensioenfondsen. De ervaringen die hierbij worden opgedaan, resulteren in ‘best practices’ die niet alleen voor pensioenfondsklanten kunnen worden ingezet. Ook andere sectoren profiteren hiervan, zoals verzekeraars, B2B2C platformen en 'family offices'. Denk aan gedisciplineerde beleidsvorming en -evaluatie in de context van de betreffende sector, en meer institutionele beleggingsmogelijkheden.

Dit artikel is eerder verschenen in de Kempen Insight oktober 2019.

Disclaimer 
Kempen Capital Management N.V. (Kempen) heeft een vergunning als beheerder van diverse ICBE’s en ABI’s en is bevoegd om beleggingsdiensten te verlenen en staat als zodanig onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten. Dit document wordt u slechts ter informatie aangeboden en biedt onvoldoende informatie om een beleggingsbeslissing te kunnen nemen. Dit document bevat geen beleggingsadvies, geen beleggingsaanbeveling, geen research, noch een uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument, en mag dan ook niet als zodanig geïnterpreteerd worden. De hierin opgenomen visie is onze visie per de datum van dit document en deze kan, zonder voorafgaande mededeling, onderhevig zijn aan wijzigingen.

Schrijf je in

Laat je gegevens achter en ontvang de volgende editie als eerste in je inbox

Het team

News & Knowledge