Update juni 2017 Ommekeer kwantitatieve verruiming in zicht

Trump boeit steeds korter

In Amerika laaiden de politieke spanningen afgelopen maand opnieuw kortstondig op. Aantijgingen aan het adres van president Trump over inmenging in het onderzoek naar de Russische connecties van zijn voormalige nationale veiligheidsadviseur Michael Flynn leidde tot speculaties over een mogelijke afzettingsprocedure. Dit bracht de financiële markten in beweging. Amerikaanse aandelenkoersen daalden, evenals de rentes. Een afzettingsprocedure is echter nog ver weg. Beleggers kalmeerden dan ook snel en risico-indicatoren, met de VIX als bekendste, keerden weer terug naar hun extreem lage niveaus. Ook presenteerde de Trump regering haar begroting voor het komende jaar. Uit de plannen werd duidelijk dat alles is gericht op een kleinere overheid. Ook het voornemen om de belastingen te verlagen bleef overeind. Een goede financiële onderbouwing ontbrak echter, waardoor het de vraag blijft of de beloofde omvangrijke belastingverlagingen er daadwerkelijk komen.

Europa blijft in ban politiek

Na de verkiezingsoverwinning van Emmanuel Macron begin mei, verminderde de politieke onzekerheid in Europa. Dit bleek van korte duur. In het Verenigd Koninkrijk won de partij van Theresa May weliswaar de parlementsverkiezingen, maar van een klinkende overwinning was geen sprake. De Conservatieven verloren hun meerderheid in het Lagerhuis, terwijl de vervroegde verkiezingen juist waren uitgeschreven om het mandaat van de Conservatieven te vergroten. Nu zijn alleen een minderheidsregering of een coalitie mogelijk. Dit maakt het lastiger voor May om de benodigde Brexit-wetgeving door het parlement te loodsen. Het pond daalde licht, terwijl de Britse aandelenmarkt steef. Rentes op Britse staatsobligaties kwamen nauwelijks van hun plek. In Italië is de kans op vervroegde verkiezingen in het najaar van 2017 toegenomen, nu de partij van Matteo Renzi een voorstel voor een nieuwe kieswet heeft gedaan wat door aantal andere partijen wordt gesteund. Zelfs als het plan in de Senaat op voldoende steun kan rekenen is het niet zeker dat er vervroegde verkiezingen komen. Ten eerste moet president Matarella ze uitschrijven, terwijl hij hecht aan politieke stabiliteit. Ten tweede kunnen verkiezingen in het najaar van 2017 de discussie over de begrotingsplannen voor 2018 vertroebelen. Gegeven de hachelijke situatie van de overheidsfinanciën en de eis vanuit Europa voor een begrotingsconsolidatie, zullen beleggers de ontwikkelingen vermoedelijk nauwlettend in de gaten houden.

“Per saldo verwachten we dat de Britse economie de komende kwartalen nauwelijks zal groeien.”

Einde gratis geld?

De monetaire wind draait ondertussen. Het stelsel van Amerikaanse centrale banken, de Fed, smeedt plannen om haar balansomvang af te bouwen, terwijl de Europese Centrale Bank (ECB) financiële markten langzaam voorbereidt op een verdere afbouw van de opkoopprogramma’s. Dit om een schokgolf in de financiële marktrente voorkomen (zoals de Fed in mei 2013 overkwam). De ECB zal de komende maanden haar ‘forward guidance’ aanpassen. Begin juni werd een eerste stap gezet. Wij denken dat de ECB na de zomer bekendmaakt dat de opkoopprogramma’s vanaf 2018 verder worden afgebouwd en eind 2018 volledig stoppen. Het risico op deflatie is nagenoeg verdwenen en de negatieve bijwerkingen worden steeds zichtbaarder. Ook beginnen obligaties die aan de - zelfopgelegde - voorwaarden voldoen, op te raken.

Oplopende rentes

Onconventioneel monetair beleid heeft de afgelopen jaren tot zeer lage rentes op staatsobligaties geleid, met een zoektocht naar rendement tot gevolg. Door de ommekeer van de kwantitatieve verruiming lopen de premies voor kredietrisico in staatsobligaties mogelijk weer iets op, met name in Italië. Bovendien nemen de termijnpremies voor staatsobligaties uit de kernlanden vermoedelijk toe. Ook voor de Verenigde Staten voorzien we een hogere termijnpremie als gevolg van de balans afbouw. Er zal zowel in de eurozone als in de VS echter geen sprake zijn van een grote renteschok. Voor bedrijven wordt het door het dichtdraaien van de geldkraan duurder om geld uit de kapitaalmarkt op te halen. Doordat de ECB en de Fed leningen zo goedkoop maakten, konden bedrijven zich heel gemakkelijk financieren. Als de rente op bedrijfsobligaties gaat stijgen gaan we zien wie er te veel geleend heeft en wie zich niet meer kan financieren. Daarnaast zijn er door de kwantitatieve verruiming ook beleggers in aandelen gestapt die dat onder andere omstandigheden niet zouden doen. De koersen zijn gestegen en de rechtvaardiging van die hogere koersen is dat de winst op termijn ook gaat groeien. Dat moet nu waargemaakt worden, vooral in Europa. Anders komt er een correctie.
 
Disclaimer
Kempen Capital Management N.V. (KCM) heeft een vergunning als beheerder van diverse beleggingsinstellingen en voor het verlenen van beleggingsdiensten en staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten. Deze informatie mag niet worden beschouwd als een aanbieding en biedt onvoldoende basis voor een beleggingsbeslissing. 

Ruth van de Belt
Marius Bakker
Ivo Kuiper

Subscribe

Laat uw e-mailadres achter en wij sturen u de laatste updates.