Actie: Portefeuilles met een duurzaam doel


In een snel veranderende wereld met steeds minder mogelijkheden om onomkeerbare milieuschade te voorkomen, hebben wij grote vorderingen gemaakt met het samenstellen van portefeuilles met positieve impact.

Wij hebben in 2021 niet alleen onze duurzaamheidsambities en ons duurzaamheidsbeleid aangescherpt, maar hebben er ook voor gezorgd dat onze commitments doorwerken in onze oplossingen, producten en portefeuilles voor klanten. Onze op vier pijlers berustende benadering van verantwoord en duurzaam beleggen lichten we hier toe

Een goed voorbeeld is het Kempen SDG Farmland Fund, dat belegt in landbouwgronden die een aantrekkelijk rendement opleveren én bijdragen aan duurzame voedselproductie. In 2021 werden concrete KPI’s vastgesteld om beleggers in staat stellen op termijn rechtstreeks bij te dragen aan SDG's die verband houden met biodiversiteit en klimaat.

We hebben ook samen met klanten duurzaamheidsindices op maat ontwikkeld voor verschillende beleggingscategorieën en met een thematische nadruk op basis van de voorkeuren van de klant. Deze indices zijn bedoeld om klanten te belonen als ze bepaalde KPI’s voor klimaat en biodiversiteit halen en op grond van scherpe ambities aantonen bereid te zijn om de milieucrisis doortastend aan te pakken. 

We hebben dit jaar een evaluatie uitgevoerd van de eerste drie jaar van de Global Impact Pool. Hieruit bleek dat sinds 2018 mede dankzij de beleggingen van dit fonds ruim 350.000 achtergestelde mensen per jaar toegang tot gezondheidszorg kregen, gemiddeld 132.000 kleine boeren per jaar opleiding genoten en werd een uitstoot van CO2 voorkomen die gelijkstaat aan wat 13.700 auto’s gedurende een heel jaar uitstoten.

Reageren op regelgeving

“Wij delen de ambitie van de EU om de duurzame financiële sector beter af te bakenen en transparanter te maken. Kempen is niet alleen vastberaden om de nieuwste regelgeving met betrekking tot informatieverstrekking over duurzaamheid na te leven, maar wil ook anderen de weg wijzen en in gesprek gaan met beleidsmakers over eventuele noodzakelijke verbetering van standaarden.” 
Johan van der Lugt, Lead Expert, Sustainability Advisory

De EU Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR), die ook in het Verenigd Koninkrijk navolging krijgt, trad in werking op 10 maart 2021 en is bedoeld om de transparantie over duurzaamheidsrisico's te verbeteren. De wettelijke eisen en transparantieregels zijn complex, maar zijn bedoeld om beheerders en adviseurs een duwtje richting het duurzame nieuwe normaal te geven. Wij hebben de implementatie hiervan dan ook actief gesteund. Met de groepsbrede invoering van ons Duurzaamheidsspectrum  in de afgelopen twee jaar is de basis al gelegd voor onze aanpassing aan de SFDR. De toepassing door de EU van het begrip ‘belangrijkste negatieve effecten’, dat wil zeggen activiteiten die schade veroorzaken en duurzaamheidsrisico’s met zich meebrengen, komt bijvoorbeeld grotendeels overeen met de definities en vereisten voor ‘Niveau 3 - Avoid harm’ in ons Duurzaamheidsspectrum. Om duurzaam te kunnen zijn, is het zaak om eerst duurzaamheid te definiëren. Daarom is Kempen altijd uitgesproken voorstander geweest van een EU-taxonomie. Doel hiervan is dat op de kapitaalmarkten uniforme definities worden gehanteerd voor wat wel en wat niet ‘groen’ en ‘duurzaam’ is. De taxonomie wordt begin 2022 geïntroduceerd.

Ondanks de beste bedoelingen is de EU-taxonomie in de huidige vorm verre van volmaakt. Wij nemen daarom deel aan de huidige discussie over de vraag of sectoren zoals aardgas of landbouw moeten worden aangemerkt als groei. Wij werken hierbij samen met onder meer DUFAS (Dutch Fund and Asset Management Association) en Eumedion, het Nederlandse corporate-governanceforum. In 2021 hebben wij deelgenomen aan de dialoog om ervoor te zorgen dat onze klanten zijn voorbereid op de uitkomsten van de discussie in zowel Europa en daarbuiten, met inbegrip van de introductie van nieuwe invloedrijke instanties die zijn aangekondigd in 2021, zoals de International Sustainability Standards Board (ISSB) die tijdens de COP26 werd gepresenteerd.

Dankzij deze interactie met toezichthouders hebben we kunnen laten zien hoe wij de belangrijkste negatieve effecten van beleggingen beperken en beheersen - bijvoorbeeld door bestuurders verantwoordelijk te stellen voor gebrek aan klimaatactie of door een dialoog aan te gaan met Novozymes en Croda over hun biodiversiteits-maatregelen.

 Datadilemma's

De snelle groei van verantwoord beleggen heeft geleid tot een enorme toename van de hoeveelheid ESG-cijfers. Uit duizenden bronnen worden miljoenen datapunten aangeleverd. Dit zou Kempen toch moeten helpen om haar ambities waar te maken, en ook om haar klanten te helpen. De eerste figuur laat zien hoe data ons en onze klanten kunnen helpen om duurzaamheidsdoelen te halen.

Figuur 11 ESG-data in een perfecte wereld

Maar zo werkt het niet in de echte wereld. Een van de grootste problemen waarmee we te maken hebben, is namelijk dat de ondernemingen waarin we beleggen ESG-cijfers op verschillende manieren rapporteren. De interpretatie hiervan wordt een groot obstakel voor duurzaam beleggen, zoals te zien is in volgende figuur. Zo ziet het toneel van ESG-data er in werkelijkheid uit. Dit is waar actief aandeelhouderschap en doordacht beleggen verschil kunnen maken.

Figuur 12 ESG-cijfers in de echte wereld

Wij zijn ons bewust van de problemen die in alle beleggingscategorieën kleven aan ESG-cijfers, vooral op het punt waar ze een rol spelen in onze beleggingsprocessen. In 2021 hebben we voorstellen gedaan voor een aantal essentiële instrumenten waarmee bepaalde dataproblemen kunnen worden weggenomen. 

Niet elk aspect van duurzaamheid kan eenvoudig worden gemeten en worden vastgelegd in een gemakkelijk te vergelijken verzameling cijfers. Wij adviseren altijd een combinatie van kwantitatieve en fundamentele analyse toe te passen, ofwel bottom-up beleggingsexpertise, in combinatie met actief beheer.

Cheniere Energy, een Amerikaans bedrijf dat vloeibaar aardgas (LNG) exporteert, is een goed voorbeeld. Op het eerste gezicht is deze onderneming een grote vervuiler, met een geschatte scope 3-uitstoot van meer dan 40 miljoen ton. Uit een data-analyse van Kempen bleek echter ook dat de onderneming, door de export van LNG, een bijdrage levert aan de transitie van de Chinese economie van steenkool naar LNG. De onderneming speelt op deze manier dus een positieve rol in de wereldwijde vermindering van de CO2-uitstoot. Met dit soort uitvoerige en holistische analyses van ESG-cijfers heeft Kempen zich in het afgelopen jaar onderscheiden. Dit vormt een bewijs van de positieve ontwikkeling van onze duurzame beleggingsactiviteiten. Onze volledige whitepaper over ESG-cijfers voor real assets vindt u hier.  

In 2021 hebben we de Kempen ESG-score ontwikkeld en deze passen we inmiddels toe voor de beursgenoteerde fondsen van Kempen. Voor deze intern ontwikkelde score maken we gebruik van externe dataleveranciers, waarover we een eigen beoordeling heen leggen, met de nadruk op klimaat- en governancekwesties. 

ESG integreren in het selectieproces voor beheerders

Ons intern ontwikkelde kader voor het toekennen van scores aan fondsbeheerders is in de afgelopen twee jaar geëvolueerd. Wij kennen aan de producten van beheerders een classificatie toe op basis van ons Duurzaamheidsspectrum. Hierdoor kunnen we door de ‘greenwash’ heen kijken en weten we zeker dat alle beheerders waarmee we samenwerken duurzaam beleggen op basis van een best-in-class benadering en positieve reële impact realiseren. Nadere informatie vindt u in dit artikel van Kempen voor de PRI.

In 2021 hebben wij ons ingespannen om ervoor te zorgen dat alle onderdelen van de groep, van private equity tot private banking, het Duurzaamheidsspectrum toepassen om scores aan externe beheerders toe te kennen of de duurzaamheidsvoorkeuren van klanten te bepalen. Als onderdeel hiervan heeft het Manager Research Solutions team de overgrote meerderheid van de beheerders waarmee we samenwerken in kaart gebracht. Dit stelt ons in staat om vast te stellen welke plaats hun producten innemen binnen ons spectrum. Bij het toekennen van scores aan beheerders maken we onderscheid tussen beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde/alternatieve beleggingsfondsen. De scoremethodologie voor beheerders is voor de verschillende beleggingscategorieën in overeenstemming met de pijlers. De exacte score-elementen verschillen echter per beleggingscategorie. 

In 2021 hebben we 387 beursgenoteerde fondsen beoordeeld. Deze vertegenwoordigen ongeveer 57% van het totale vermogen dat wij beheren. De ESG-scores varieerden tussen duurzaamheidsniveau 2 en 5. Het percentage van ons beheerd vermogen waarvoor we een score hebben bepaald, is sterk toegenomen ten opzichte van vorig jaar, toen dit ongeveer 26% was. Op basis van het door ons beheerde vermogen waarvoor we een score hebben vastgesteld, viel 2% van de fondsen in de categorie ‘Basic’ (score 2), 64% in de categorie ‘Verantwoordelijk’ (Score 3), 25% in de categorie ‘Duurzaam’ (score 4) en 2% in de categorie ‘Impact’ (score 5). In 2021 is het aantal beoordeelde fondsen sterk uitgebreid. Bovendien is het percentage van ons vermogen dat kan worden aangemerkt als een duurzame of impactbelegging significant toegenomen naar 27%. Voor de komende paar jaar hebben we een nieuwe KPI geformuleerd: het laatstgenoemde percentage moet per jaar met 5 procentpunt toenemen. In 2021 voldeed 76% van de fondsbeheerders op de goedgekeurde lijst aan onze criteria voor verantwoord, duurzaam en impactbeleggen.

Tabel 4: Duurzaamheidsscores van externe beheerders 

Toekennen van scores aan onze funds of funds

In 2021 zijn we verder gegaan met het toekennen van scores aan fondsen die beleggen in niet-beursgenoteerde en alternatieve vermogenscategorieën (onze Kempen-pooloplossingen). Hierbij hebben we ons strengere scoresysteem voor externe beheerders toegepast. In 2021 zijn 77 (32 HF + 8 GIP) fondsen beoordeeld op ESG. Hiervan kreeg 19% kreeg de score ‘Basic, 34% de score ‘Avoid harm’, 35% de score ‘Do better’ en 6% de score ‘Do good’. Alle fondsen die zijn opgenomen in de Global Impact Pool, hebben een score 5 (Do good), de meeste private-marketsfondsen kregen de score 3 (Avoid harm) of 4 (Do better) en het grootste deel van de fondsen in de categorie alternatieve strategieën werd beoordeeld met een score 2 of 3 (Basic of Avoid harm). Beheerders van hedgefondsen krijgen nu een score volgens dezelfde duurzaamheidscriteria als long-only beheerders. Dit verklaart waarom de score gemiddeld lager is dan vorig jaar.

 Tabel 5: Duurzaamheidsscores van de Kempen-pooloplossingen 

Wij gaan niet alleen een engagement aan met ondernemingen waarin we beleggen, maar spreken ook met externe beheerders van onder meer vastrentende en aandelenfondsen, hedgefondsen en private-equityfondsen over hun commitments en prestaties met betrekking tot ESG. In 2021 zijn wij proactief een dialoog aangegaan met 72 beheerders. Dit betrof 47 externe managers van beursgenoteerde fondsen, die werden benaderd door het team dat zich bezighoudt met de selectie van beheerders, 2 beheerders van niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen, alle 8 beheerders in de Global Impact Pool en 15 beheerders van alternatieve strategieën.    

In 2021 hebben wij ook de manier waarop wij externe beheerders beoordelen op ESG-prestaties, doorontwikkeld om ervoor te zorgen dat ze voldoen aan de duurzaamheideisen die onze klanten stellen.

Ons Manager Research Solutions Team is ook vertegenwoordigd binnen het PRI Hedge Fund Advisory Committee en heeft een bijdrage geleverd aan de publicatie Shorting & Responsible Investment, waarin wordt uitgelegd dat het innemen van een shortpositie een alternatief kan zijn voor screening en een ingang biedt om met ondernemingen in gesprek te gaan over verbetering van hun bedrijfsvoering.

Klimaatcijfers en aanvullende duurzaamheidsinformatie per fonds

Voor alle kernfondsen van Kempen geldt een specifiek duurzaamheidsbeleid en publiceren we elk kwartaal een factsheet, naast gerelateerde engagement factsheets en een overzicht van de belangrijkste stemmingen. In het verleden publiceerden we in ons Jaarverslag Betrokken en Duurzaam Beleggen een tabel met de totale uitstoot en de emissie-intensiteit van de beursgenoteerde fondsen van Kempen. Onze fondsspecieke factsheets bevatten uitvoerige informatie over zowel de totale uitstoot als de emissie-intensiteit van beursgenoteerde fondsen van Kempen, evenals andere duurzaamheidsgerelateerde informatie. U kunt de engagement factsheets en overige relevante documentatie in deze overzichtstabel openen door te klikken op de betreffende hyperlink. 
 

Wat betreft de geaggregeerde uitkomsten voor de CO2-voetafdruk (geanalyseerd beheerd vermogen, gefinancierde uitstoot, uitstoot per miljoen belegde euro’s en gewogen gemiddelde CO2-intensiteit), zijn de meest recent gepubliceerde cijfers opgenomen in het jaarverslag van Van Lanschot Kempen in het hoofdstuk Natural Capital. 

Ook de informatie over de bijdrage aan de SDG's, waarmee we in het verslag van vorig jaar een begin maakten, is opgenomen in het meest recente jaarverslag van Van Lanschot Kempen, in de hoofdstukken Social Capital en Natural Capital. 

Actief aandeelhouderschap

Als actieve aandeelhouder beoordelen wij de afzonderlijke activiteiten van ondernemingen met een hoog risicoprofiel door middel van engagement. Door onze engagements te richten op specifieke aandachtsgebieden, van de bestuurssamenstelling tot biodiversiteit, proberen wij effectieve gedragsveranderingen bij achterblijvende ondernemingen te faciliteren.

Kempen past al decennialang verantwoorde beleggingsstrategieën toe en in 2021 wilden we onze ervaringen en expertise delen. Waarom nu? Het is duidelijk dat we te maken hebben met een klimatologische noodsituatie en dat winst op korte termijn minder belangrijk is dan een gemeenschappelijk doel, namelijk het beperken van de rampzalige gevolgen van een ineenstorting. Ons Real Assets team heeft een handboek over samenwerking gepubliceerd. Hiermee worden sectorgenoten snel ‘bijgepraat’, zodat we effectief kunnen samenwerken. 


Naast klimaat en biodiversiteit hebben we ook maatschappelijke kwesties aangekaart. Twee interessante voorbeelden zijn onze engagements met
Coats en Vinci. Bij Coats, dat actief is in de kledingsector, hebben wij erop aangedrongen om een leefbaar loon te betalen aan al het personeel en in alle markten waar de onderneming opereert. Onze engagement met de Franse infrastructuuronderneming Vinci was gericht op continue verbetering van operationele processen en omstandigheden om de schending van arbeidsrechten binnen de toeleveringsketen in Qatar te voorkomen. Wij hebben in dit verband samengewerkt met ngo’s, arbeidsfederaties en ratinginstituten. 

Verder heeft ons Sustainable Equity team in oktober ook een whitepaper gepubliceerd  waarin de gevolgen van de materiële risico’s van klimaatverandering voor de wereldwijde markten worden belicht. De whitepaper beschrijft een beleggingsbenadering waarbij ondernemingen met een aanvaardbare en goed beheerste directe CO2-uitstoot worden beloond, en laat zien hoe de CO2-intensiteit van de portefeuille ruim 50% lager kan worden gehouden dan die van de MSCI World index. Het team illustreert dit aan de hand van de engagement met Belimo.
Als groep hebben wij dit jaar rechtstreekse engagements gevoerd met 132 ondernemingen. Dit betrof 47% van de ondernemingen waarin wij beleggen met onze beursgenoteerde aandelenfondsen. Meer informatie over onze engagements in 2020 vindt u op deze speciale pagina

Wij oefenen ons stemrecht uit niet alleen als aandeelhouder in ondernemingen die zijn opgenomen in onze strategieën, maar ook steeds meer als gevolmachtigde van mandaatklanten die ons vragen om namens hen te stemmen. Dit doen wij op basis van ons stembeleid en wij brengen elk kwartaal verslag uit over onze stembeslissingen. Wij juichen deze ontwikkeling toe, omdat deze volledig aansluit bij onze ideeën over actief aandeelhouderschap.

Onze ambities realiseren, van scores toekennen naar betrokken aandeelhouderschap
Wij hebben in 2021 nog een aantal andere initiatieven ondernomen, waardoor wij onze opgevoerde ambities konden waarmaken. In dit hoofdstuk gaan wij nader in op een aantal hiervan.

Kempen werkt al jaren samen met het initiatief FCLT (Focusing Capital on the Long Term). In 2021 hebben wij actief deelgenomen aan de werkgroep van FCLT die communiceert over de klimaatstrategie en aan een andere werkgroep die zich bezighoudt met multi-stakeholder kapitalisme. Wij waren van oordeel dat kaders voor klimaatgerelateerde informatieverstrekking er weliswaar voor zorgen dat ondernemingen klimaatrapportages publiceren, maar dat deze informatie vaak losstaat van de langetermijnstrategie van emittenten. Wij helpen met het toepassen van routekaarten voor de lange termijn en het voeren van dialogen met beleggers om deze kwestie aan te pakken.

In 2021 hebben wij bijvoorbeeld voor het eerst verslag uitgebracht over de bijdrage die vier Kempen-fondsen leveren aan de SDG's op het gebied van zowel maatschappij als milieu. Fondsen zoals ons Global Sustainable Equity Fund kijken naar het omzetpercentage van een onderneming dat ten goede komt aan individuele SDG’s, via zowel de bedrijfsvoering als de producten en diensten. Dit jaar is de bijdrage aan de SDG’s in het jaarverslag van Van Lanschot Kempen opgenomen in de hoofdstukken Social Capital en Natural Capital. 

Onze institutionele en fiduciaire klanten vragen ons ook om verslag uit te brengen over de aansluiting van hun portefeuilles bij de thema’s waaraan zij prioriteit toekennen. Wij maken hiervoor onder meer gebruik van de ISS SDG Solutions Assessment-methode, toegesneden op de behoeften van onze klanten.

Vanuit het oogpunt van governance vinden wij het uiterst belangrijk dat ondernemingen aandacht besteden aan hun genderdiversiteit en diversiteit in ruimere zin. Wij stemmen over het algemeen tegen de (her)benoeming van commissarissen die al langer dan 12 jaar zitting hebben in de raad van commissarissen of die volgens ons scoresysteem teveel commissariaten bezitten. Wij zijn ervan overtuigd dat commissarissen die deze functie bij te veel ondernemingen bekleden, of die voorzitter van een raad van commissarissen of commissie zijn of uitvoerend bestuurder bij een onderneming zijn, het aantal extra commissariaten moeten beperken, zodat ze voldoende tijd en energie hebben om al hun functies goed te kunnen vervullen. Voor de beoordeling van de externe accountant passen we een vergelijkbaar systeem toe. Wij beoordelen proactief elk voorstel van aandeelhouders en gaan met ondernemingen in gesprek over governancekwesties en hoe wij van plan zijn te gaan stemmen. 

Daarnaast blijven wij beleidsmakers voorzien van input over duurzame financiering. Dit doen we zowel rechtstreeks als via sectororganisaties, bijvoorbeeld door ons lidmaatschap van het SDG Advisory Committee van de PRI, het Expert Reviewer Panel van de EFRAG en het bestuur van Dufas Board en Eumedion en ons voorzitterschap van het ICGN Global Corporate Governance Committee.

Meer weten over onze duurzaamheidsaanpak?

Meld je hieronder aan en we sturen je iedere 2 maanden onze ESG nieuwsbrief.